Leegstand

Vanaf 2010 is elke gemeente verplicht een register van leegstaande woningen en gebouwen op te maken en bij te houden (art. 2.2.6 § 1. Decreet Grond- en Pandenbeleid). De gemeenteraad keurde in zitting van 15 december 2026 het gewijzigde reglement over leegstand goed.

Opname in het leegstandsregister en leegstandsheffing

Met ‘leegstand’ bedoelt de Vlaamse overheid:

• een woning die langer dan 12 opeenvolgende maanden niet bewoond is;
• een gebouw waarbij minstens 50% van de totale oppervlakte langer dan 12 opeenvolgende maanden niet gebruikt wordt volgens de functie.

De gemeente zoekt op regelmatige basis in het bevolkingsregister naar alle woningen die langer dan 12 maanden onbewoond zijn. Op basis van deze lijst volgt dan een onderzoek ter plaatse. Als er voldoende aanwijzingen zijn dat het pand wellicht leegstaat wordt het pand opgenomen in het leegstandsregister.

Als de woning of het gebouw langer dan een jaar leegstaat, neemt de gemeente Merchtem, na onderzoek, dit pand op in het leegstandsregister. De gemeente heft 12 maanden na opname in het leegstandsregister een belasting op een leegstaande woning of gebouw. Deze leegstandsheffing bedraagt:

• 1^e jaar: € 2.000
• Na 2 jaar: € 4.000
• Na 3 jaar: € 6.000
• Na 4 jaar: € 8.000
• Vanaf het 5^e jaar: € 10.000 per jaar

Vrijstellingen of schrappingen

In bepaalde gevallen kan je een vrijstelling van de leegstandsheffing aanvragen, bijvoorbeeld bij een verbouwing, een verblijf in een erkende ouderenvoorziening, ...

De woning of het gebouw kan uit het leegstandsregister worden geschrapt wanneer je als eigenaar bewijst dat de woning gedurende 6 opeenvolgende maanden opnieuw bewoond is of als de woning gesloopt werd.

Leegstand oplossen

• De woning of het gebouw zelf bewonen;
• De woning verhuren: je kan verhuren, privé of verhuren zonder zorgen (via de woonmaatschappij Providentia);
• De woning verkopen. Let op: een woning die lang leeg staat, kan aanzienlijk in waarde verminderen.

Leegstand melden

Indien je een leegstaande of verwaarloosde woning opmerkt, kan je dit melden bij het Woonloket of via het meldingsformulier.