Noodplanning is de manier waarop de overheid zich voorbereidt op noodsituaties. Daarbij werken verschillende overheden en diensten samen, elk met hun eigen verantwoordelijkheden.
Voor noodplanning bestaan er duidelijke procedures en richtlijnen, die wettelijk vastgelegd zijn in Koninklijke Besluiten en Omzendbrieven.
1. Overheidsniveaus binnen noodplanning
In België is noodplanning georganiseerd op verschillende niveaus:
- Lokaal niveau: de gemeente (Merchtem)
- Provinciaal niveau: de gouverneur (Provincie Vlaams-Brabant)
- Federaal niveau: de federale overheid, onder verantwoordelijkheid van de minister van Binnenlandse Zaken
Afhankelijk van de omvang en impact van een noodsituatie neemt één van deze niveaus de coördinatie op zich.
2. Bevoegdheden in noodplanning
Op gemeentelijk niveau is de burgemeester verantwoordelijk voor de noodplanning en het crisisbeheer. Dit omvat o.a.:
- Preventie & risicobeheersing
- Nood- en interventieplanning
- Beleidscoördinatie tijdens noodsituaties
- Alarmering van en informatie aan de inwoners
- Coördinatie van het herstel na een crisis
Op provinciaal niveau wordt de noodplanning ondersteund door de dienst Noodplanning Vlaams-Brabant. Deze dienst maakt deel uit van de federale diensten van de provinciegouverneur en ondersteunt lokale besturen bij voorbereiding en crisisbeheer.
Op federaal niveau is het Nationaal Crisiscentrum (NCCN) de centrale partner voor overheden en hulpdiensten. Het NCCN ondersteunt en coördineert bij grootschalige of federale noodsituaties, onder verantwoordelijkheid van de minister van Binnenlandse Zaken.
3. Wie doet wat in de gemeentelijke noodplanning
De burgemeester wordt binnen de gemeente ondersteund door meerdere actoren:
- De noodplanningscoördinator
- De gemeentelijke veiligheidscel
- De verantwoordelijke van het psychosociaal hulpverleningsnetwerk
- De coördinator informatie aan de bevolking
Samen zorgen zij voor de voorbereiding, coördinatie en opvolging van noodsituaties.
4. Alarmering bij een noodsituatie
Bij een noodsituatie is het belangrijk dat inwoners snel en correct geïnformeerd worden.
BE-Alert is de officiële alarmeringstool van de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken. Via BE-Alert kan je in een noodsituatie een sms, e-mail of telefoontje ontvangen met belangrijke informatie en richtlijnen.
Om deze berichten te ontvangen, is het belangrijk dat je je inschrijft op BE-Alert.
Daarnaast kan je bij noodsituaties ook terecht op de sociale media van de gemeente, zoals Facebook en Instagram (linken!), voor actuele informatie.
5. Noodplan
Een noodplan is een plan dat beschrijft hoe de overheid zich voorbereidt op noodsituaties en hoe er wordt gehandeld wanneer er zich effectief een crisis voordoet. Het bevat afspraken, procedures en maatregelen om snel en gecoördineerd op te treden.
Elke gemeente beschikt verplicht over een Algemeen Nood- en Interventieplan (ANIP). Dit plan geldt voor het volledige grondgebied van de gemeente en kan worden toegepast bij elke noodsituatie.
Daarnaast bestaan er ook andere, meer specifieke noodplannen.