Je moet samen met je partner de verklaring afleggen bij de dienst burgerzaken van je woonplaats.
Gelieve beide identiteitskaarten mee te brengen.
Beide contractanten moeten ongehuwd zijn en niet gebonden door een mogelijk ander contract van wettelijke samenwoning, en ze moeten bekwaam zijn om te contracteren (bekwaam zijn betekent in de eerste plaats dat zij meerderjarig moeten zijn).
Het ligt voor de hand dat zij ook aan eenzelfde adres moeten ingeschreven zijn in het bevolkings- of vreemdelingenregister.
Het speelt geen rol of zij al dan niet van hetzelfde geslacht zijn, en of zij al dan niet familie van elkaar zijn.
Je krijgt een ontvangstbewijs van je aangifte.
Tegelijk wordt het bestaan van de wettelijke samenwoonst ingegeven in het bevolkingsregister.
Deze verklaring bevat:
- de datum van de verklaring;
- naam, voornamen, plaats en datum van geboorte en handtekening van beide partijen;;
- de gemeenschappelijke woonplaats;;;
- de vermelding van de wil van beiden om wettelijk samen te wonen;;;;
- de vermelding dat je beiden vooraf kennis nam van de inhoud van art. 1475-1479 uit het burgerlijk wetboek.

Wat te doen om de samenwoonst te beëindigen?
Je kan je wettelijke samenwoonst zelf beëindigen.
In sommige gevallen gebeurt dit automatisch.
Zo eindigt de wettelijke samenwoonst:
- bij huwelijk (van één van de partijen)é;
- bij overlijden (van één van beiden)é;
- na een vonnis van de rechtbanké;;
- in onderlinge overeenstemming (voor de ambtenaar van de burgerlijke stand)é;;;
- door eenzijdige verklaring van één van beiden (voor de ambtenaar van de burgerlijke stand) in de gemeenschappelijke woonplaats of in de woonplaats van één van beiden.
In dit laatste geval stuurt de ambtenaar van de burgerlijke stand, binnen 8 dagen na de beëindiging, een gerechtsdeurwaarderexploot aan de tegenpartij om hem/haar in kennis te stellen.
De kosten hiervoor zijn ten laste van diegene die de samenwoonst beëindigd heeft.

Opgelet:
Een adreswijziging heeft geen beëindiging van de wettelijke samenwoonst tot gevolg.